Αρχική | Προηγ. Τεύχη | Χ&Α - 203 | Οι Επισημάνσεις

Οι Επισημάνσεις

Μέγεθος γραμμάτων: Decrease font Enlarge font

- Οι διασυνοριακές επενδύσεις, το εμπόριο, τα τραπεζικά δάνεια και οι αλυσίδες εφοδιασμού έχουν συρρικνωθεί σε σχέση με το παγκόσμιο ΑΕΠ. Η παγκοσμιοποίηση έχει δώσει τη θέση της σε μια νέα εποχή βραδύτητας. Την εξέλιξη αυτή, οι δημοσιογράφοι του εβδομαδιαίου βρετανικού περιοδικού “The Economist”, την αποκαλούν “slowbalisation”.

 

Δεν είναι βέβαιο ότι ο όρος “slowbalisation”, θα επικρατήσει ως όρος. Όμως, αυτό το οποίο υποδηλώνει, δηλαδή τη διαδικασία επιβράδυνσης ή και μείωσης της παγκοσμιοποίησης, έχει ήδη αρχίσει να γίνεται εμφανές. Και είναι κάτι που, σταδιακά θα αρχίσουμε όλοι να το αντιλαμβανόμαστε και να το βιώνουμε και που θα χαρακτηρίσει τις επόμενες δεκαετίες.

Επειδή δεν είναι κάτι που ξεκίνησε ο Πρόεδρος Τραμπ. Αλλά είναι η φυσιολογική εξέλιξη της αντίστασης της Δύσης, σε μία διαδικασία μεταφοράς του παγκόσμιου πλούτου και του παγκόσμιου ΑΕΠ προς τις χώρες της Ανατολής, διαδικασία που έχει ξεκινήσει εδώ και αρκετές δεκαετίες και που σήμερα είναι περισσότερο εμφανής από ποτέ.

 

Το εάν ο περιορισμός της παγκοσμιοποίησης καταλήξει να οδηγήσει σε καλύτερες συνθήκες διαβίωσης για τις κοινωνίες της Δύσης, δε το γνωρίζουμε με βεβαιότητα. Όμως, πιστεύουμε ότι δεν θα το κάνει. Γνωρίζουμε όμως ότι, κατά τη διαδικασία εξέλιξής του, σταδιακά, θα προκαλέσει αναταράξεις και ανακατατάξεις στο πολιτικό και το οικονομικό περιβάλλον που ζούμε.

Και αυτό, έχει ιδιαίτερη σημασία για τη χώρα μας, η οποία μόλις εξέρχεται, αδύναμη, από τη βαθύτερη οικονομική κρίση της νεότερης ιστορίας της και η οποία αντιλαμβάνεται ότι οι γεωπολιτικές απειλές γύρω της, έχουν αυξηθεί.

 

Η λύση; Ουδείς τη γνωρίζει με βεβαιότητα, αφού ουδείς γνωρίζει το πώς ακριβώς θα σχηματιστεί το νέο περιβάλλον στο μέλλον. Όμως, ένα είναι -σταθερά- βέβαιο. Ότι, με μία ισχυρή οικονομία, μία χώρα μπορεί να υπερβεί ευκολότερα κάθε πρόβλημα. Αυτός λοιπόν θα πρέπει να είναι ο στόχος μας, πάσει θυσία.

 


-Μπορεί οι χρηματιστηριακές αγορές να μπήκαν στο 2019 “με το δεξί” και να ξεπέρασαν -ή να φαίνεται ότι ξεπέρασαν- τις ανησυχίες των προηγουμένων μηνών, οι οποίες οδήγησαν στη διακοπή μίας πολυετούς ανοδικής χρηματιστηριακής φάσης, όμως, για τη διεθνή οικονομία, το νέο έτος ανέτειλε με νωθρότητα. Τα σημάδια της επιβράδυνσης είναι ορατά. Η παγκόσμια οικονομική μεγέθυνση εκτιμάται επιβραδύνθηκε περαιτέρω στο τρίτο τρίμηνο. Έτσι, για το σύνολο του προηγούμενου έτους εκτιμάται μεγέθυνση παγκοσμίως ίση προς 3,7%, από 3,8% το 2017, ενώ η πρόβλεψη για το 2019 είναι 3,5%.

- Η αναφορά σε παγκόσμια στατιστικά, συχνά αποκρύπτει την αλήθεια για τις εξελίξεις σε επί μέρους γεωγραφικές περιοχές ή χώρες. Έτσι, μέσα από τον παγκόσμιο ρυθμό ανάπτυξης που προβλέπεται στο 3,5% για το 2019, δε φαίνεται ξεκάθαρα η πτωτική πορεία των χωρών της Ευρωζώνης.

- Μετά από ένα πραγματικά ανησυχητικό γ’ τρίμηνο, το σύνολο του 2018 φαίνεται να κλείνει με ποσοστό αύξησης του ΑΕΠ, ίσο προς 1,9%. Όμως, όπως πρόσφατα ανοινώθηκε από την Κομισιόν, ο ρυθμός ανάπτυξης στην Ευρωζώνη, κατά το 2019 θα αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 1,3% και ελπίζεται ότι θα ανακάμψει στο 1,6%. Όμως, το 2020 είναι ακόμη μακριά.

- Παράλληλα, η Κομισιόν αναθεώρησε επίσης πτωτικά τις εκτιμήσεις της για τον πληθωρισμό στη ζώνη του ευρώ, που τώρα αναμένεται να είναι χαμηλότερος από την πρόβλεψη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας – περιπλέκοντας ενδεχομένως τα σχέδια της ΕΚΤ για αύξηση των επιτοκίων φέτος.

- Ο τρόπος που το περιβάλλον σχηματίζεται, είναι αρνητικός για την Ελλάδα, η οποία μόλις βγαίνει από τη βαθιά ύφεση της δημοσιονομικής της κρίσης και που το μόνο το οποίο προσδοκά -και στο οποίο ελπίζει- για να ξαναβρεί την ισορροπία της και ένα μέρος από τα όσα έχασε (ή που της πήραν) είναι επενδυτικά κεφάλαια, τα οποία θα μπουν να δουλέψουν για να παράξουν πλούτο, για να αυξηθεί η απασχόληση και το εισόδημα, για να αυξηθούν τα έσοδα του Κράτους, ώστε να μπορέσει αυτό, όχι απλά να κάνει μία καλύτερη κοινωνική πολιτική, αλλά για να μπορέσει -ή για να του επιτραπεί- να μειώσει τους φόρους.

- Και μέσα σ’ όλα αυτά, η χώρα εισέρχεται σε έναν υπερβολικά μακρύ προεκλογικό κύκλο, όπου θα κυριαρχήσει ο λαϊκισμός, από τον οποίο ίσως κερδίζουν τα κόμματα που τον ακολουθούν, αλλά που όμως, χάνει η χώρα.

- Μέσα σ’ αυτό το -μάλλον προβληματικό- διεθνές περιβάλλον, εμείς εξακολουθούμε να είμαστε αισιόδοξοι για την πορεία της χρηματιστηριακής αγοράς και να πιστεύουμε ότι, μετά από 5 χρόνια, φέτος, ο Γενικός Δείκτης θα κάνει μία απόπειρα να ξαναβρεί πάνω από τις 1.000 μονάδες. Ίσως μάλιστα και να την πετύχει!

Η τελευταία φορά που ο Γενικός Δείκτης βρέθηκε πάνω από τις 1.000 μονάδες, ήταν στις 13 Οκτωβρίου 2014. Βέβαια, κάποιος θα πει ότι, από τότε, έγιναν πολλά. Όμως, εμείς θα επισημάνουμε ότι, η πρώτη φορά που ο Γενικός Δείκτης βρέθηκε πάνω από τις 1.000 μονάδες ήταν στις 4 Μαΐου 1990. Και από τότε έγιναν ακόμη περισσότερα.

Σε κάθε περίπτωση όμως, η αγορά έχει τις δυνατότητες να πετύχει αυτό το στόχο που -δυστυχώς- έφτασε να μοιάζει ως δύσκολος ή ως ανυπέρβλητος. Και έχει τις δυνατότητες για τέσσερις -κυρίως- λόγους:

- Παρά τις επιδεινούμενες οικονομικές συνθήκες στο εξωτερικό -βέβαια, οι προβλέψεις αναφέρονται σε επιβράδυνση της ανάπτυξης και όχι σε πτώση των μεγεθών και είσοδο σε ύφεση- η Ελλάδα πετυχαίνει ανάπτυξη μεταξύ του 2,0% και του 2,1% για το 2018 και προσδοκά -βάσιμα- ανάπτυξη μεταξύ του 2,1% και του 2,3% για το 2019.

- Λόγω της φάσης που βρέθηκαν στα προηγούμενα χρόνια οι ελληνικές επιχειρήσεις, μετά από ένα ικανοποιητικό 2017, η κερδοφορία τους αναμένεται να εμφανιστεί ιδιαίτερα αυξημένη κατά το 2018, ενώ αναμένεται περαιτέρω αύξηση κατά το 2019. Σύμφωνα με τις προβλέψεις διεθνών οίκων ανάλυσης, η κερδοφορία της ομάδας των επιχειρήσεων που παρακολουθούνται από τους αναλυτές, αναμένεται να παρουσιάσει αύξηση κερδών ίσως και μεγαλύτερη του 20% για το 2018, ενώ εκτιμάται ότι θα υπάρξει αύξηση που θα πλησιάσει -ως πρώτη εκτίμηση- το 10% για το έτος 2019. Εάν η πρόβλεψη για το 2018 επιβεβαιωθεί, η αντίδραση της αγοράς -ελλήνων και ξένων επενδυτών- σε μία εξέλιξη θα είναι εξαιρετικά θετική.

- Η επίλυση του ζητήματος των “κόκκινων” τραπεζικών δανείων έχει μπει στην ημερήσια διάταξη, ως “επιτακτική και επείγουσα” και ήδη δρομολογείται. Και επειδή πρόκειται για εξέλιξη που την επιθυμούν όλοι, είναι βέβαιο ότι θα συντελεστεί. Από την άλλη πλευρά, επειδή όλοι οι εμπλεκόμενοι έχουν σοβαρούς λόγους να μην επιθυμούν την περαιτέρω επιδείνωση της επενδυτικής θέσης και φήμης της χώρας, θα επιχειρηθεί να “τετραγωνιστεί ο κύκλος”, δηλαδή να “εξαφανιστούν” από το προσκήνιο -και τα λογιστικά βιβλία των τραπεζών- τα βαρίδια των “κόκκινων” δανείων, χωρίς να επιβαρυνθούν ιδιαίτερα οι μέτοχοι των τραπεζών (μέσω μιιας νέας και επείγουσας μεγάλης αύξησης μετοχικού κεφαλαίου) και χωρίς να επιβαρυνθεί υπερβολικά η κοινωνία. Κάποιοι λένε και “χωρίς να επιβαρυνθεί το κράτος”, αλλά κάτι τέτοιο μπορεί και να μην ισχύσει, αφού στην οικονομία ο κύκλος δύσκολα τετραγωνίζεται. Αυτό που συνήθως συμβαίνει όμως είναι να υπάρχει επιβάρυνση του κράτους, δηλαδή του φορολογούμενου, με τον τελικό λογαριασμό όμως να μην εμφανίζεται δημόσια και να χάνετα κάπουι μέσα στον λαβύρινθο των αχανών και πολύμορφων κρατικών υποχρεώσεων. Σε κάθε περίπτωση όμως, το πρόβλημα θα ξεπεραστεί. Και αυτό είναι που ενδιαφέρει, τουλαχιστον σ’ αυτή τη φάση, την αγορά και τους επενδυτές.

- Το 2019 είναι μία εκλογική χρονιά. Και, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις -στο βαθμό τουλάχιστον που αυτές μπορούν να γίνουν πιστευτές, είναι πολύ πιθανό να υπάρξει κυβερνητική μεταβολή. Η παράδοση στην Ελλάδα -αλλά και σε πολλά μέρη στον κόσμο- λέει ότι οι επενδυτές “αγαπούν” τις συντηρητικές κυβερνήσεις. Και εάν αυτό ισχύει -και εφ’ όσον υπάρξει κυβερνητική μεταβολή- τότε οι ξένοι επενδυτές μπορεί -υπό όρους πάντα- να πλησιάσουν πιο κοντά προς την Ελλάδα. Βέβαια, δε θα πρέπει ποτέ να μας διαφεύγει ότι, στην πραγματικότητα οι επενδυτές αγαπούν περισσότερο τον εαυτό τους και πλησιάζουν κυρίως αυτούς από τους οποίους έχουν να κερδίσουν περισσότερο.

Αυτά είναι τα “δυνατά” σημεία της ελληνικής αγοράς για το 2019. Μιας αγοράς που σήμερα βρίσκεται σε επίπεδα που βρισκόταν και πριν από 29 χρόνια, φαινόμενο μοναδικό για την παγκόσμια χρηματιστηριακή ιστορία. Κάτι που βεβαίως, δε μπορεί να διαρκεί για πάντα.


Εγγραφή RSS για αυτά τα σχόλια Σχόλια (0)

συνολικά: | προβολή:

Σχολιάστε το άρθρο comment

Παρακαλώ εισάγετε τον κωδικό που βλέπετε στην εικόνα:

Eshop
  • email Αποστολή άρθρου
  • print Εμφάνιση εκτύπωσης
  • Plain text Προβολή ώς Plain Text